Snijgereedschap, pijpleiding
Niobium, toegevoegd aan staal, bevordert de sterkte en hardheid van het metaal. Het is geschikt voor allerlei toepassingen, waarbij hoge eisen gesteld worden aan hardheid en voortdurende belasting van het materiaal (ook bij zeer hoge temperatuur en extreme kou). Onder andere snijgereedschap, pijpleidingen en onderdelen voor straal- en raketmotoren worden van deze legering gemaakt. De legering werd ook gebruikt in het Geminiproject, één van de ruimtevaartprogramma's die werden opgezet om mensen op de maan te laten landen.
Voor pijpleidingen wordt niobiumstaal gebruikt. Voor hoogwaardige pijpleidingen wordt gebruik gemaakt van een legering van niobium en zirkonium.
Supermagneet
Niobiumstaal en legeringen van niobium met zirkonium of tin worden vanwege de zeer goede magnetische eigenschappen gebruikt in supergeleidende magneten die worden toegepast in proefprojecten voor de opwekking van stroom met behulp van supergeleiding. De enige legering die momenteel in supergeleiders op industriële schaal gebruikt wordt, is Nb3Ge, met een kritische temperatuur van 23° K.
Legeringen van niobium worden ook gebruikt in medische apparatuur voor N(uclear) M(agnetic) R(esonance) -afbeeldingen. Met deze methode is het mogelijk onderscheid te maken tussen weefsels die dezelfde doorschijnendheid hebben voor röntgenstraling en daardoor niet met behulp van de gewone scanner in beeld gebracht kunnen worden.
Booglasstaaf
Legeringen van niobium met de in het periodiek systeem omringende elementen: zirkonium, molybdeen, vanadium, chroom of wolfraam, zijn zeer hard, corrosiebestendig en bestand tegen zeer hoge temperaturen. Ze worden gebruikt als lasstaaf bij het booglassen.
Implantaten
Het lichaam verdraagt een legering van niobium en titaan goed. Het vertoont vrijwel geen verschijnselen van metaalallergie of afstoting. Het materiaal is bijzonder sterk en zeer corrosiebestendig. Het wordt daarom gebruikt voor diverse implantaten, bijvoorbeeld een breukpen: een verbindende plaat tussen twee stukken bot.
|
Toepassingen als niet-ontleedbare stof (element) of als legering:
- constructiemateriaal voor o.a. auto’s, hoogspanningsmasten, boorplatforms en bruggen (ferroniobium of niobiumstaal)
- constructiemateriaal in de lucht- en ruimtevaart (Ti,Nb)
- gasturbines (Fe,Cu,Ni,Nb)
- nucleaire industrie: kernreactor, omhulsel van splijtstofstaven (Zr,Nb)
- supergeleiding (Nb3Sn en NbTi)
- verbrandingskamer van straal- en raketmotoren (Nb,Hf,W,Zr,Mo; W,Mo verhogen de sterkte/hardheid bij lagere temperaturen, V,Hf bij hoge temperaturen. Een veel gebruikte legering bestaat uit 79 % niobium, 15 % wolfraam, 5 % molybdeen en 1 % zirkonium).
Toepassingen als ontleedbare stof (verbinding):
- boor-, snij- en slijpgereedschap NbC
- condensatoren Pb3MgNbO9
- elektrodemateriaal NbS2
- glas met hoge brekingsindex voor optica, kopieerapparatuur en brillenglazen Nb2O5
- halfgeleiders NbTi, Nb3Sn
- harden van metaal NbB2
- holografie LiNbO3
|
